السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )

355

تفسير الميزان ( فارسي )

ع شريك در دعوى و در نتيجه شريك در نفرين نيستند . در پاسخ مىگوئيم : مقام آن آيات كه از يك نفر تعبير به جمع آورده ، با مقام آيه مورد بحث فرق دارد و آن اين است كه در آياتى كه لفظ « جمع » را در مورد « مفرد » اطلاق كرده ، براى اين بوده كه فرد دخالت بخصوصى نداشته ، و آنچه از آن فرد سر زد ممكن است از ديگران هم سر بزند ، پس ديگران هم در آن عمل و در ملحق شدن به مورد آيه شريك آن فردند ، پس بايد لفظ را جمع بياورد تا اگر ديگران هم خواستند آن عمل را انجام بدهند حكمش را بدانند و اما در جايى كه ممكن نيست عمل مورد نظر از ديگران نيز سر بزند و عمل مورد آيه چيزى نيست كه براى ديگران هم پيش بيايد ، بدون شك نبايد لفظ را جمع بياورد ، مثل آيه شريفه : « وَإِذْ تَقُولُ لِلَّذِي أَنْعَمَ اللَّه عَلَيْه وَأَنْعَمْتَ عَلَيْه أَمْسِكْ عَلَيْكَ زَوْجَكَ وَاتَّقِ اللَّه » « 1 » ، و آيه شريفه : « لِسانُ الَّذِي يُلْحِدُونَ إِلَيْه أَعْجَمِيٌّ وَهذا لِسانٌ عَرَبِيٌّ مُبِينٌ » « 2 » و آيه : « إِنَّا أَحْلَلْنا لَكَ أَزْواجَكَ اللَّاتِي آتَيْتَ أُجُورَهُنَّ - تا آنجا كه مىفرمايد - وَامْرَأَةً مُؤْمِنَةً إِنْ وَهَبَتْ نَفْسَها لِلنَّبِيِّ ، إِنْ أَرادَ النَّبِيُّ أَنْ يَسْتَنْكِحَها خالِصَةً لَكَ مِنْ دُونِ الْمُؤْمِنِينَ » « 3 » . آيه مورد بحث هم كه راجع به مباهله است از اين قبيل آيات است ، چون مباهله رسول خدا ص با نصاراى نجران چيزى نيست كه جز در مورد خودش اتفاق بيفتد ، پس اگر در همين مورد كه اتفاق افتاده مدعيان در هر دو طرف به وصف جمع و چند نفرى نبوده باشند ، نبايد مىفرمود : « كاذبين » ( با صيغه جمع ) . حال اگر بگويى نصارايى كه به سوى رسول خدا ص آمده بودند ، همگى صاحب دعوى بودند و مىگفتند : مسيح ، اللَّه و يا حد اقل پسر اللَّه و يا سومى از سوى خدا است و در اين دعوى هيچ فرقى بينشان نبود ، مردانشان همين دعوى را داشتند ، زنانشان هم همين دعوى را اظهار مىكردند ، در جانب رسول اللَّه ص هم همين طور بود ، يعنى هم رسول خدا

--> ( 1 ) و آن زمان كه به آن شخص كه هم خدا به او انعام كرد ( و به شرف اسلامش مشرف نمود و هم تو به او احسان كردى ) و دختر عمه ات را به ازدواجش درآوردى ، مىگفتى همسرت را نگه دار و طلاق مده و از خدا بترس . « سوره احزاب ، آيه 37 » . ( 2 ) زبان آن كسى ( آهنگرى ) كه اينان قرآن را به ناحق به او نسبت مىدهند ، غير عربى است و اين لسانى است عربى و آشكار . « سوره نحل ، آيه 103 » . ( 3 ) و هر زنى مؤمنه كه خود را به پيامبر ببخشد ، همسر او مىشود ، ( البته اين حكم مخصوص رسول خدا ص است و ديگران بايد نكاح كنند . اگر رسول بخواهد بپذيرد كه در اين صورت كسى ديگرى نمىتواند شوهر او شود . « سوره احزاب ، آيه 50 » .